Kiệt sức vì công việc — nhận ra trước khi quá muộn

Kiệt sức tích luỹ qua nhiều tháng và người trong cuộc thường biết sau cùng.

Ba nhóm biểu hiện

• Cạn kiệt năng lượng
• Xa cách và hoài nghi với công việc
• Cảm giác mình không còn làm được gì tốt
• Thường xuất hiện cùng nhau
• Là mô tả được dùng phổ biến

Ba nhóm này thường đi cùng nhau chứ không xuất hiện riêng lẻ.

Khác với mệt mỏi thường

• Nghỉ cuối tuần không giải quyết
• Kéo dài nhiều tháng
• Kèm thay đổi thái độ với công việc
• Kèm giảm hiệu suất thật
• Không tự hết khi bớt việc một hôm

Điểm phân biệt rõ nhất là nghỉ không còn giúp được nữa.

Dấu hiệu sớm

• Sợ sáng thứ hai từ chiều chủ nhật
• Cáu với việc nhỏ
• Khó bắt đầu công việc
• Làm lâu hơn mà xong ít hơn
• Không còn thấy ý nghĩa

Làm nhiều giờ hơn mà xong ít việc hơn là dấu hiệu sớm rất rõ.

Yếu tố ở khối lượng công việc

• Quá tải kéo dài
• Không có thời gian hồi phục
• Luôn ở chế độ gấp
• Không có ranh giới giờ làm
• Là yếu tố hay gặp nhất

Mọi việc đều gấp thì không còn việc nào thật sự gấp.

Yếu tố ở quyền kiểm soát

• Không tự quyết được cách làm
• Không tự sắp xếp được thời gian
• Bị thay đổi liên tục từ trên xuống
• Cảm giác bất lực
• Ảnh hưởng mạnh hơn nhiều người nghĩ

Thiếu quyền kiểm soát gây hao mòn không kém gì khối lượng việc.

Yếu tố ở sự ghi nhận

• Làm nhiều mà không ai thấy
• Chỉ được nhắc khi sai
• Phần thưởng không tương xứng
• Cảm giác vô nghĩa
• Ghi nhận không nhất thiết phải là tiền

Một lời ghi nhận đúng lúc có giá trị hơn nhiều người nghĩ.

Yếu tố ở quan hệ nơi làm việc

• Xung đột kéo dài
• Thiếu hỗ trợ từ đồng nghiệp
• Môi trường thiếu an toàn để nói thật
• Cô lập
• Làm mọi thứ khác nặng hơn

Có một đồng nghiệp tin được làm thay đổi rất nhiều.

Yếu tố ở sự công bằng

• Phân công không đều
• Đánh giá không minh bạch
• Quy tắc áp dụng khác nhau
• Gây mòn nhanh
• Là yếu tố hay bị xem nhẹ

Cảm giác bất công gây mệt mỏi rất nhanh dù khối lượng việc không đổi.

Yếu tố ở giá trị

• Công việc đi ngược điều mình tin
• Phải làm việc thấy không đúng
• Tạo mâu thuẫn bên trong
• Khó nói ra
• Tích luỹ âm thầm

Mâu thuẫn giữa việc phải làm và điều mình tin là nguồn mệt mỏi ít được nói tới.

Vì sao kỳ nghỉ không đủ

• Giúp phục hồi một phần
• Quay lại môi trường cũ thì lặp lại
• Không thay đổi nguyên nhân
• Đôi khi chỉ vài ngày là như cũ
• Cần thay đổi điều kiện

Nếu vài ngày sau kỳ nghỉ đã như cũ thì vấn đề không nằm ở việc thiếu nghỉ.

Những bước có thể làm ngay

• Khôi phục giấc ngủ
• Đặt ranh giới giờ làm
• Bỏ bớt việc không thiết yếu
• Nói với người quản lý
• Nói với người thân

Khôi phục giấc ngủ là bước đầu tiên vì nó ảnh hưởng mọi thứ khác.

Về việc đặt ranh giới

• Giờ tắt thông báo công việc
• Không xử lý việc trong bữa ăn
• Nói rõ với đồng nghiệp
• Cần nhất quán mới có tác dụng
• Khó lúc đầu nhưng cần thiết

Ranh giới chỉ có tác dụng khi được giữ đều chứ không phải khi được tuyên bố.

Về việc nói với quản lý

• Chuẩn bị trước điều muốn nói
• Nói cụ thể về khối lượng
• Đề xuất phương án
• Không phải là thừa nhận yếu kém
• Quản lý tốt sẽ muốn biết

Người quản lý thường không biết mức tải thật nếu không ai nói.

Khi nào cần đi khám

• Triệu chứng cơ thể kéo dài
• Mất ngủ dai dẳng
• Buồn kéo dài hoặc mất hứng thú
• Đang dùng rượu để đối phó
• Ý nghĩ làm hại bản thân thì tìm giúp đỡ ngay

Kiệt sức kéo dài có thể đi cùng các vấn đề sức khoẻ tâm thần cần điều trị.

Cách nghĩ thực tế

• Kiệt sức khác mệt thường ở chỗ nghỉ không giải quyết được
• Phần lớn nguyên nhân nằm ở điều kiện làm việc
• Kỳ nghỉ không thay thế được việc thay đổi điều kiện
• Khôi phục giấc ngủ là bước đầu tiên
• Nói ra sớm dễ hơn đợi tới lúc không chịu nổi

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ y tế hoặc tâm lý khi cần.

Câu hỏi thường gặp